Nieuws
Artikel - 18 november 2026
ONMISBARE SCHAKELS #5
Groen gas is pas het begin
Van de groene bak naar het gasnet, van varkensmest naar nieuwe grondstoffen. Bij Twence wordt hard gewerkt aan het benutten van organische reststromen. Leendert Tamboer, manager Innovatie bij Twence, brengt mogelijkheden om meer waarde uit afval te halen naar de praktijk: “De techniek is beschikbaar. Om alles eruit te halen, moeten ook inzameling, vergunningen, infrastructuur en afzet op elkaar aansluiten.”
Een aardappelschil in de groene bak kan eindigen als gas waarmee iemand kookt. Wat na de gasproductie overblijft, verwerkt Twence tot compost. Zo levert dezelfde reststroom energie én organisch materiaal voor de bodem. Twence verwacht in 2026 circa zes miljoen kubieke meter groen gas uit gft en mest te produceren. De ambitie is om de productie van groen gas richting 2030–2031 te laten groeien naar acht miljoen, door de mogelijkheden van de mestverwaardingsinstallatie en gft-vergister optimaal te benutten.

Twence verwacht in 2026 circa zes miljoen kubieke meter groen gas uit gft en mest te produceren (foto: Twence)
Tevreden bacteriën doen hun werk nog beter
Voordat gft de vergister ingaat, worden houtachtige delen, glas en plastic verwijderd en wordt het materiaal verkleind. Bacteriën zetten vervolgens een deel van het organische materiaal om in biogas, dat vooral uit methaan en CO₂ bestaat. Na zuivering ontstaat groen gas dat het gasnet in kan. De temperatuur en samenstelling van het materiaal bepalen hoeveel gas de bacteriën produceren. Oncomfortabele leef- en werkomstandigheden leiden tot een lagere opbrengst. Twence onderzoekt met kennispartners uit de regio hoe data en AI helpen om het proces beter te begrijpen en bij te sturen, zodat de bacteriën optimaal hun werk kunnen doen.
Grondstoffen tellen steeds meer mee
Naast de verwerking van gft zet Twence ook varkensmest om in waardevolle grondstoffen en groen gas in de mestverwaardingsinstallatie in Zenderen. Daarbij kijkt Twence verder dan alleen de gasproductie. “Ook het produceren van grondstoffen zoals compost en mineralenconcentraat is van belang”, zegt Tamboer. Twence wint onder meer fosfaat en stikstof uit mest terug. Een deel van de stikstof gaat naar de regionale landbouw; fosfaat krijgt vanwege het Nederlandse overschot een toepassing over de grens. “Eén stikstofproduct uit mest gebruiken we zélf in de eigen rookgasreiniging. Het vervangt een product dat we anders moeten inkopen.”
“Ik droom ervan om er uiteindelijk nog betere producten voor de landbouw van te maken”, vervolgt Tamboer. “Dan denk ik aan een volwaardige kunstmestvervanger die in bestaande landbouwketens past. De regels voor RENURE, stikstofmeststoffen uit dierlijke mest, bieden meer ruimte. Maar een boer moet het product ook kunnen opslaan en met zijn machines kunnen uitrijden. Dat vraagt verdere ontwikkeling en aantoonbare kwaliteit.”
Leendert Tamboer (Twence):
'Ik droom ervan om uiteindelijk nog betere producten voor de landbouw te maken.'

Twence zet varkensmest om in waardevolle grondstoffen en groen gas in de mestverwaardingsinstallatie in Zenderen (foto: Twence)
Stabiel beleid als sleutel tot verdere groei
Een vergister kun je relatief eenvoudig bestellen. Tamboer: “Maar zonder locatie, vergunning, certificaat, aanvoer en aansluiting op het gasnet komt er geen productie. En er moet vraag zijn. Vooral in de zomer kan het lokale net niet altijd al het gas opnemen.” Financiers willen zekerheid over vergunningen, inkomsten en de beschikbaarheid van gft en mest. “Subsidies, langjarige contracten en stabiel overheidsbeleid zijn belangrijk. Een nieuw initiatief vraagt al snel vijf jaar voordat het operationeel is. Het vergunningstraject voor de mestverwerking in Zenderen duurde nog langer”, aldus Tamboer.
'Subsidies, langjarige contracten en stabiel overheidsbeleid zijn belangrijk.'
Meer groen gas en aandacht voor teruggewonnen grondstoffen
Het kabinet wil het aandeel gas uit hernieuwbare bronnen in de Nederlandse gasleveringen vergroten. Gasleveranciers krijgen daarom de verplichting om bij te dragen aan de verduurzaming van de gasvoorziening door bijmengen van groen gas in het geleverde aardgas. Deze voorgenomen bijmengverplichting moet de vraag naar groen gas vergroten. Tamboer ziet groeiruimte, maar blijft sceptisch over het tempo waarin alle voorwaarden voor nieuwe productie kunnen worden ingevuld.
Naast de verdere ontwikkeling van groen gas pleit Tamboer voor meer aandacht voor de waardevolle grondstoffen die bij afval- en mestverwerking worden teruggewonnen. “De overheid heeft met name aandacht voor de energietransitie en te weinig waardering voor het terugwinnen van grondstoffen. Dat kan beter, bijvoorbeeld door producenten te verplichten secundaire materialen te gebruiken.” Zo kan de vraag groeien en wordt investeren in terugwinning aantrekkelijker.

Samen met boeren, omwonenden, bedrijven en kennispartners haalt Twence steeds meer waarde uit mest en gft (foto: William Moore)
Samen naar een duurzame regio
De regionale samenwerking laat zien wat mogelijk is. Twence levert warmte aan brouwerij Grolsch en stoom aan zoutproducent Nobian, waardoor zij minder aardgas gebruiken. Ook helpt Twence het warmtenet in Enschede te verduurzamen. Zulke verbindingen bepalen welke verwerking zinvol is en welke milieuwinst de hele keten kan behalen. Op die regionale verwevenheid is Tamboer trots: “De netwerken zijn in jaren opgebouwd en maken verdere verduurzaming mogelijk. De groei van groen gas past daarin. Aardappelschillen en varkensmest zijn volop beschikbaar. Nu moeten ook de partijen eromheen meegroeien, met toepassingen voor de energie en grondstoffen die Twence terugwint.”
'Ook de partijen eromheen moeten meegroeien, met toepassingen voor de energie en grondstoffen die Twence terugwint.'
Elke schakel in de keten telt
De kwaliteit van de producten van Twence begint al vóór de poort. Inwoners, bedrijven en inzamelaars bepalen hoe schoon het gft binnenkomt. Met boeren maakt Twence langjarige afspraken over tarieven en mestaanvoer. Ook de snelheid van ophalen telt: als vergisting al bij de boer begint, gaat gaspotentieel verloren en kunnen emissies ontstaan. Vervolgens zijn afnemers nodig voor compost en mestproducten, en een netbeheerder die het gas kan ontvangen. Ook omwonenden horen daarbij. Geur en zwaar vrachtverkeer vragen aandacht. Voor de mestverwerking zijn bijvoorbeeld aanrijroutes via grotere wegen afgesproken, zodat vrachtwagens het dorp ontzien. Begrip vraagt om duidelijkheid over hinder én maatregelen die de overlast beperken. Elke partij stelt voorwaarden. Pas als die aansluiten, kan een installatie langdurig draaien. “Het is een hele keten van afhankelijkheden die je op elkaar stapelt”, zegt Tamboer.
De leden van de Vereniging Afvalbedrijven vormen vitale schakels in het functioneren van Nederland. Zij investeren in grondstoffenterugwinning, klimaatdoelen, energiezekerheid en de veilige verwerking van gevaarlijke stoffen. Om die rol te kunnen blijven vervullen, is een stabiel en voorspelbaar investeringsklimaat essentieel.

Relevante links
Vorige afleveringen:
- Onmisbare schakels #1: Na het doorspoelen begint het pas
- Onmisbare schakels #2: Van vitaal belang, vaak onzichtbaar: de achterkant én de kringloop van de circulaire economie
- Onmisbare schakels #3: Samenwerken waar concurrenten elkaar normaal voorbijrijden
- Onmisbare schakels #4: Een volle luier als grondstof



