Artikel - 11 juni 2026

Onmisbare schakels #2

Van vitaal belang, vaak onzichtbaar: de achterkant én de kringloop van de circulaire economie

In de transitie naar een circulaire economie gaat het vaak over recycling, hergebruik en grondstoffen. Minder zichtbaar is wat er gebeurt met wat overblijft. Toch is juist die laatste stap essentieel voor het functioneren van het systeem. Organisaties als Afvalzorg zorgen ervoor dat afvalstromen die niet meer hergebruikt kunnen worden – veilig en gecontroleerd worden gestort en beheerd. Eveline Otten (Afvalzorg) over de onmisbare rol van storten en de circulaire uitdagingen.

Volgens ceo Eveline Otten wordt de rol van storten structureel onderschat. “Storten is ongewenst, maar onmisbaar. Ook in een circulaire economie houd je altijd een reststroom over. Als je daar geen veilige oplossing voor hebt, loopt de hele keten vast. Wij willen vooral oplossingen bieden. Liever verwerken en hergebruiken we zoveel mogelijk, maar wat overblijft moet je wél veilig kunnen opvangen.”

Veilig bouwwerk

Moderne stortplaatsen zijn zorgvuldig ontworpen locaties waar reststromen volledig van de omgeving worden geïsoleerd. Onder het stortlichaam ligt een meerlagig afdichtingssysteem, aangevuld met drainage- en opvangsystemen voor waterstromen. Alles wat vrijkomt – van water tot gas – wordt actief gemonitord en behandeld. “Je bouwt als het ware een gecontroleerd bouwwerk, met lagen, afdichtingen en monitoring,” zegt Otten.

Onmisbaar in de keten

Hoewel het volume van gestort afval in Nederland sterk is afgenomen, blijkt uit onderzoek dat er altijd een reststroom blijft bestaan. Zelfs in een volledig circulair systeem blijft er materiaal over dat niet herbruikbaar is. Dat maakt stortplaatsen tot een onmisbare schakel in de keten. Zonder veilige eindbestemming voor complexe of gevaarlijke stoffen – zoals asbest of bepaalde chemische verbindingen – komt ook recycling onder druk te staan.

Achtervang en ruimtelijke ontwikkeling

Daarnaast heeft de stortsector een achtervangfunctie. Bij incidenten of verstoringen in de keten – bijvoorbeeld wanneer verbrandingscapaciteit tijdelijk uitvalt – zorgt stortcapaciteit ervoor dat afvalstromen toch veilig verwerkt kunnen worden. En ook na sluiting van een stortplaats blijft de verantwoordelijkheid bestaan. Afvalzorg herontwikkelt stortlocaties en verontreinigde locaties tot veilige landschappen voor volgende generaties. Inclusief het beheer en de monitoring en nazorg. “Dit doen we op tientallen locaties in Nederland. Op onze eigen locaties, maar ook op locaties van opdrachtgevers, waar we de vaak ook de verantwoordelijkheid voor de nazorg overnemen”, vertelt Otten.

Eveline Otten (Afvalzorg):

'Een groot deel van wat wij innemen, komt uiteindelijk weer terug in de keten. Slechts een klein deel blijft over en moet worden gestort.'

Schakel in duurzaam Nederland

Overigens is dit nog maar een deel van het verhaal. Met grondreiniging, grondbanken, groenrecycling en het produceren van secundaire bouwstoffen spelen Afvalzorg en andere stortbedrijven een brede rol in de praktijk van circulariteit. “Een groot deel van wat wij innemen, komt uiteindelijk weer terug in de keten. Slechts een klein deel blijft over en moet worden gestort. Met onze jarenlange kennis en ervaring van afval, bodem en bouwstoffen werken we vandaag aan oplossingen voor lastige milieuvraagstukken van gisteren en morgen – van historische vervuiling tot nieuwe stoffen zoals PFAS”, vertelt Otten. Daarnaast dragen locaties bij aan de energietransitie. Stortgas wordt opgevangen en benut, en gesloten locaties krijgen een nieuwe functie als energie-, natuur- of recreatiegebied.

Verantwoord werken nu – met oog op de toekomst

De sector opereert met een lange tijdshorizon. Investeringen en verantwoordelijkheden lopen over tientallen jaren. Volgens Otten is vooral consistent en voorspelbaar beleid cruciaal. “Wij nemen verantwoordelijkheid voor de lange termijn. Dat vereist ook een langetermijnvisie in regelgeving en investeringsklimaat. Een concreet knelpunt is de beschikbare stortcapaciteit. Door jarenlang beleid gericht op het afbouwen van storten, loopt de capaciteit in sommige regio’s al binnen enkele jaren tegen grenzen aan. Gelukkig heeft dit de aandacht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Een herziening van het moratorium (dat bepaalt dat de stortcapaciteit in Nederland niet mag worden uitgebreid, red.) zou het mogelijk maken om bestaande stortlocaties maximaal te benutten. Zo kunnen we het Nederlandse logistiek netwerk aan locaties waarborgen en wordt ‘gesleep’ met afval voorkomen”.

Heldere kaders nodig

Ook de circulaire kant van het werk vraagt om ruimte in wetgeving. Het reinigen van grond, het verwerken van reststromen en het ontwikkelen van nieuwe toepassingen hebben investeringen en heldere kaders nodig. Want circulaire innovatie is meer dan technologische ontwikkeling alleen. Alleen met draagvlak en vertrouwen in de (toepassings)markt én ondersteuning in beleid kunnen bedrijven verantwoord investeren in circulaire oplossingen.

Combinatie van nut en noodzaak

Voor Otten zit de aantrekkingskracht van de sector in de maatschappelijke relevantie. Na een loopbaan in de energie-industrie ziet zij duidelijke parallellen. “Zonder energieproductie en zonder afvalverwerking staat de samenleving stil.” Die combinatie van noodzaak en transitie maakt het werk interessant. “Wij zitten achteraan in de keten, maar willen juist bij de meest complexe milieuvraagstukken toegevoegde waarde bieden door als organisatie mee te denken, samen te werken en oplossingen te bieden”.

'De sector wordt nog te vaak versnipperd benaderd, terwijl het één samenhangend systeem is.'

Samenhangend systeem

Haar grootste zorg ligt bij de afstemming van uitvoering en beleid. “Ambities zijn er genoeg, maar de vertaling naar samenhangend en werkbaar beleid is een uitdaging. De sector wordt nog te vaak versnipperd benaderd, terwijl het één samenhangend systeem is. Zonder integrale blik kom je er niet. Neem de voorgenomen verhoging van de belasting op storten en verbranden: die maakt recycling duurder en raakt daarmee ook het reinigen van verontreinigde grond, activiteiten die juist essentieel zijn voor opgaven als woningbouw en grondstoffenhergebruik.”