Artikel - 20 april 2026

Onmisbare schakels

Na het doorspoelen begint het pas

Even doortrekken en weg. Meerdere keren op een dag, of half slapend in de nacht, spoelen we achteloos onze nummer 1 of 2 door. Maar onder onze voeten begint het werk dan pas.

Er kronkelt een netwerk van zo’n 100.000 kilometer riolering in Nederland, ofwel ruim tweeënhalf keer de aarde rond.  Daarin wordt afvalwater afgevoerd, verwerkt en uiteindelijk weer schoon genoeg gemaakt om terug te keren in het milieu, “Dit netwerk hebben we de afgelopen eeuwen met elkaar gebouwd”, zegt John Witkamp – CEO van vandervalk+degroot. Dat complete rioolstelsels reinigt, inspecteert en onderhoudt. “Zolang het systeem werkt, denkt niemand eraan. Maar laat het een paar uur haperen, en je merkt direct hoe afhankelijk we ervan zijn.”

Want anders dan bij een gemiste vuilnisronde -die zakken stapel je nog even op in je schuurtje- ontstaat er meteen een probleem als het onder de grond niet netjes opgelost wordt. Witkamp: “Wat een paar mensen in een huishouden samen dagelijks door de wc spoelt, hoopt zich al snel op tot een stinkende, vieze bende.” Dat is niet alleen heel vervelend, maar als het wat langer duurt, ook een risico op voor je gezondheid.”

Je ziet het pas als het misgaat

Dat betekent niet dat als je geen last hebt van opstoppingen, het systeem gesmeerd loopt. Zo kent Nederland inmiddels netcongestie: een overbelasting van het stroomnet dat de vraag of het aanbod niet bij kan benen. Onder de grond speelt iets vergelijkbaars. Meer inwoners, meer bebouwing en een stelsel dat niet altijd is meegegroeid.

John Witkamp (vandervalk+degroot)

“Een gemaal dat vroeger één of twee keer per jaar moest worden gereinigd, moet nu tien keer per jaar worden aangepakt”

“Een gemaal dat vroeger één of twee keer per jaar moest worden gereinigd, moet nu tien keer per jaar worden aangepakt”, legt Witkamp uit. En dat is niet omdat het leidingstelsel slechter werkt, maar omdat de omgeving eromheen zorgt dat het vele malen zwaarder belast wordt.

En net zoals bij netcongestie nieuwe bedrijven en woningen allang niet meer kunnen rekenen op een elektrische aansluiting, ligt ook bij ‘rioolconstipatie’ uitsluiting op de loer. 

Vandervalk+degroot hebben er hun handen vol aan

Dit is allang geen sector meer van ‘putjes scheppen’. Het reinigen, inspecteren en onderhouden van de Nederlandse rioolstelsels, is high tech en datagedreven. Met camera’s, data en zelfbedachte en gebouwde specialistische voertuigen wordt in kaart gebracht waar risico’s zitten, slijtage optreedt en capaciteit tekortschiet. “In veel gevallen beschikken we zelfs over meer historische kennis van het stelsel dan de gemeenten zelf”, zegt Witkamp. “Dat maakt dat we geen uitvoerder meer zijn, maar een kennispartner in een vitale keten.”

Met vuil werk er netjes bijzitten

Hoewel het imago nog wel eens anders doet vermoeden, is de praktijk is er een van discipline en precisie. Of zoals John het zegt: “We knappen weliswaar het vuile werk op, maar dat betekent niet dat we er niet netjes bij zitten.”

Die houding zie je overal in het bedrijf terug. Glimmend materieel, schoon en goed onderhouden. Een eigen wasplaats. Voertuigen die altijd overdekt staan. Niet omdat het moet voor de buitenwereld, maar omdat het hoort bij professioneel werken in een sector waar betrouwbaarheid alles is.

“We knappen weliswaar het vuile werk op, maar dat betekent niet dat we er niet netjes bij zitten.”

Vooruitdenken, vóórdat het vastloopt

Miljoenen mensen maken dagelijks gebruik van het rioolstelsel. Die continue stroom stopt niet. Juist daarom moet het systeem ongezien en feilloos blijven doorlopen. Daar ligt een grote uitdaging voor de toekomst, ziet Witkamp. “De echte opgave ligt niet in het oplossen van storingen, maar in het voorkomen ervan.”

Dat vraagt om tijdig onderhoud en vervanging. Om investeringen voor de lange termijn, als samenleving en als bedrijfsleven. “Voor ons is het goed als er bij onze opdrachtgevers, de gemeenten, de juiste kennis is. Dan kunnen we het beste samenwerken, waar het kan met andere partijen, samen weten we nog beter wat er onder de oppervlakte allemaal aan vitale infrastructuur ligt

Want één ding is duidelijk: wat je niet ziet, kun je makkelijk vergeten. Tot het niet meer wegspoelt.