Nieuwsbericht - 24 september 2026

Onderzoek PWC: CO₂-heffing ondermijnt klimaatdoelen en investeringen Aramis

Milieuwinst en belastingopbrengst veel lager dan verwacht door kabinet

Met de hogere CO₂-heffing en afvalstoffenbelasting uit het Belastingplan 2027 zet het kabinet de investeringskracht, werkgelegenheid en afvalverwerking in Nederland op het spel. Uit onderzoek van PwC blijkt dat afval door de oplopende tarieven steeds vaker zal uitwijken naar landen als Duitsland en Frankrijk. Daardoor dreigen afvalstromen, waardevolle grondstoffen en CO₂-uitstoot naar het buitenland te verdwijnen. In plaats van recycling en verduurzaming in Nederland te stimuleren, verzwakken de maatregelen de Nederlandse circulaire economie.

Voorzitter Bart van den Leemput: “Het onderzoek laat zien dat een hogere CO₂-heffing het aantrekkelijker maakt om afval in het buitenland te verwerken. Als afvalstromen en bedrijvigheid de grens over gaan, blijven de verwachte belastingopbrengsten achter. Ook komen investeringen in verduurzaming, waaronder de aansluiting van afvalbedrijven op Aramis, in gevaar. Wij vragen de Tweede Kamer daarom de plannen opnieuw tegen het licht te houden en aan te passen.”

Bart van den Leemput, voorzitter Vereniging Afvalbedrijven

"Een hogere CO2-heffing maakt het aantrekkelijker om afval in het buitenland verwerken. Ook komen investeringen in verduurzaming in gevaar."

Belangrijke lessen die de Vereniging Afvalbedrijven trekt uit het PWC-rapport voor het belastingplan 2027:

1. Afvalexport wordt aantrekkelijker

De heffing in Nederland ligt in de komende jaren fors hoger dan in de onderzochte Europese landen. Hierbij ontstaat volgens PwC een enorme prikkel om afval te exporteren naar nabijgelegen EU-lidstaten. Hierbij kan worden gedacht aan Duitsland, Scandinavië, België en Frankrijk.

2. Afval- en recyclingsector hard geraakt

Door de hogere CO₂-heffing wordt het sorteren, recyclen en verwerken van afval in Nederland fors duurder dat in het buitenland. Hiermee worden de circulaire doelen en de strategische autonomie van Nederland geraakt. Nederland wil minder afhankelijk worden van primaire grondstoffen en meer materialen in de kringloop houden. Dan is het contraproductief als fiscale maatregelen ertoe leiden dat juist de sorteer-, recycling- en verwerkingscapaciteit die daarvoor nodig is naar het buitenland verschuift.

3. Export wordt goedkoper dan CO2-afvang en opslag (Aramis)

Het kabinet gaat ervan uit dat de CO₂-heffing afvalbedrijven stimuleert om te investeren in CO₂-afvang en -opslag via onder meer Aramis. De berekeningen van PwC laten echter zien dat export in veel gevallen aanzienlijk goedkoper is. Hiermee komen de investeringen in CCS, en dus ook Aramis, op losse schroeven te staan.

4. De belastingopbrengst is niet realistisch

Als afvalstromen naar het buitenland verdwijnen, worden in Nederland minder tonnen afval en minder tonnen CO₂ belast. De opbrengst van de CO₂-heffing en de afvalstoffenbelasting valt daardoor lager uit dan het kabinet veronderstelt. Daarnaast loopt de overheid inkomsten mis uit onder meer btw, loonbelasting en vennootschapsbelasting.

5. De klimaatwinst is zeer onzeker

Buitenlandse verwerking verlaagt de Nederlandse uitstoot op papier, maar niet de mondiale uitstoot. Het afval wordt immers nog steeds verwerkt, alleen aan de andere kant van de grens.  Daarbij is de kans groot dat afval in het buitenland minder duurzaam wordt verwerkt dan in Nederland, omdat Nederlandse afvalinstallaties tot de mondiale top behoren.

6. Investeringen, banen en energieproductie komen onder druk

De Nederlandse afval- en recyclingsector biedt werk aan circa 30.000 mensen en vele duizenden in aanpalende sectoren. Deze komen onder druk te staan als grote hoeveelheden afval naar het buitenland verdwijnen. Recyclingbedrijven leveren grondstoffen die met deze heffingen ook uitwijken naar andere landen terwijl we die grondstoffen zelf hard nodig hebben.